{"id":908,"date":"2018-03-11T15:11:16","date_gmt":"2018-03-11T14:11:16","guid":{"rendered":"http:\/\/tech4.pl\/SQ9MDD\/?p=908"},"modified":"2018-03-11T15:11:16","modified_gmt":"2018-03-11T14:11:16","slug":"packet-radio-dla-poczatkujacych-easyterm-i-direwolf","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sq9mdd.hamspirit.pl\/?p=908","title":{"rendered":"Packet radio dla pocz\u0105tkuj\u0105cych Easyterm i Direwolf"},"content":{"rendered":"

W tym wpisie b\u0119dzie o tym jak pod\u0142\u0105czy\u0107 radio do komputera i skonfigurowa\u0107 poprawnie Direwolfa oraz Easyterma.\u00a0 B\u0119dzie te\u017c kilka s\u0142\u00f3w o tym jak u\u017cywa\u0107 Easyterma do rozm\u00f3w, przesy\u0142ania danych i wiadomo\u015bci.<\/p>\n

<\/p>\n

Na pocz\u0105tek kilka s\u0142\u00f3w wyja\u015bnienia. Packet Radio<\/a> to potoczna nazwa cyfrowej transmisji danych za pomoc\u0105 protoko\u0142u AX.25 <\/a>Protok\u00f3\u0142 ten jest odpowiedzialny za przesy\u0142 danych w pakietach (podobnie jak w sieciach IP). Protok\u00f3\u0142 zarz\u0105dza kontrol\u0105 przep\u0142ywu i ponawia przesy\u0142 uszkodzonych pakiet\u00f3w.\u00a0 Dzi\u0119ki temu mo\u017cemy by\u0107 pewni \u017ce dane przes\u0142ane z punktu A do punktu B nie b\u0119d\u0105 zniekszta\u0142cone i informacja dotrze w ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Kr\u00f3tkofalowcy u\u017cywaj\u0105 najcz\u0119\u015bciej pr\u0119dko\u015bci 300baud <\/a>na KF lub 1200baud <\/a>na UKF. Nie s\u0105 to zbyt du\u017ce pr\u0119dko\u015bci ale i tak w sytuacji gdy mamy do przes\u0142ania jakikolwiek d\u0142u\u017cszy tekst, pr\u0119dko\u015b\u0107 b\u0119dzie wi\u0119ksza ni\u017c za pomoc\u0105 fonii.<\/p>\n

Do zamiany danych cyfrowych protoko\u0142u AX.25 na d\u017awi\u0119ki kt\u00f3re mo\u017cna przes\u0142a\u0107 radiowo u\u017cywane s\u0105 modemy TNC.
\nW dzisiejszych czasach najskuteczniejsze s\u0105 soundmodemy i tutaj poni\u017cej u\u017cyjemy najskuteczniejszego programowego modemu TNC do pracy Packet Radio jaki jest w tej chwili dost\u0119pny.
\nInterfejs \u0142\u0105cz\u0105cy radio z komputerem opisywa\u0142em ju\u017c wcze\u015bniej w tym wpisie<\/a>.<\/p>\n

Direwolf<\/strong><\/p>\n

Direwolf to bardzo fajny a przede wszystkim otwarty projekt programowego TNC. Na stronie projektu w serwisie github <\/a>znajdziemy wersj\u0119 pod windows<\/a>, w postaci archiwum zip. \u015aci\u0105gni\u0119te archiwum\u00a0 nale\u017cy rozpakowa\u0107 w dowolnym folderze a nast\u0119pnie skonfigurowa\u0107. Poni\u017cej przyk\u0142adowy plik konfiguracyjny z mojego komputera.<\/p>\n

# Konfiguracja karty d\u017awi\u0119kowej\n# Pierwsza cyfra urz\u0105dzenie wejsciowe\n# Druga cyfra urz\u0105dzenie wyj\u015bciowe\nADEVICE 0 1\n\t\t\t\nMYCALL SQ9MDD\n\n# konfiguracja modemu \nMODEM 1200 1200:2200 E+\t\n\n# konfiguracja portu com i lini do sterowania radiem\nPTT COM6 DTR\n\n# opcje pakietowe\nFRACK 3\t\t\t\t\t# ?\nRETRY 5\t\t\t\t\t# max powtorzen gdy bledy\nPACLEN 130\t\t\t\t# dlugosc pakietu ustaw jak w easytermie\nMAXFRAME 4\t\t\t\t# ?\nMAXV22 0\t\t\t\t# wylaczam AX25 v.2.2 \n\n# opcje radiowe: TXDELAY | AX25 FRAME | TXTAIL\nDWAIT 0 \t\t\t\t# x 10 mSec per unit = 0 mSec.\nSLOTTIME 10 \t\t\t# x 10 mSec per unit = 100 mSec.\nPERSIST 63 \t\t\t\t# probability for transmitting after each slottime.\nTXDELAY 35\t\t\t\t# opoznienie PTT - ramka x 10 mSec per unit\nTXTAIL 3\t\t\t\t# opoznienie przejscia na odbior x 10 mSec per unit = 100 mSec.\n\n# port na ktorym wystawiam interface dla EasyTerma\nAGWPORT 8000\t\t\t\n\n# naprawiamy jeden bit, optymalizacja dla protoko\u0142u AX.25\nFIX_BITS 1 AX25\t\n<\/pre>\n
Z ca\u0142ego pliku konfiguracyjnego nale\u017cy zmieni\u0107 jedynie trzy parametry, ADEVICE, PTT i MYCALL a reszt\u0119 p\u00f3ki co pozostawi\u0107 jak na przyk\u0142adzie powy\u017cej.<\/p>\n
ADEVICE to nic innego jak konfiguracja u\u017cywanej karty d\u017awi\u0119kowej. Aby sprawdzi\u0107 jakie s\u0105 w systemie, nale\u017cy uruchomi\u0107 direwolfa i zobaczy\u0107 jakie karty zosta\u0142y wykryte.<\/p>\n
\"Wyb\u00f3r<\/a>
Wyb\u00f3r karty d\u017awi\u0119kowej, okno direwolfa tu\u017c po uruchomieniu<\/p><\/div>\n
Nast\u0119pnie wpisuj\u0105c odpowiednie warto\u015bci cyfrowe wymuszaj\u0105 korzystanie z w\u0142a\u015bciwego urz\u0105dzenia i karty d\u017awi\u0119kowej.<\/p>\n
W polu PTT pliku konfiguracyjnego nale\u017cy wybiera\u0107 port COM za pomoc\u0105 kt\u00f3rego direwolf b\u0119dzie wciska\u0142 PTT w radiu.Nast\u0119pnie nale\u017cy skonfigurowa\u0107 w\u0142a\u015bciwy port oraz lini\u0119 (DTR lub RTS) oraz polaryzacj\u0119 tej lini. Je\u015bli sygna\u0142 ma by\u0107 odwr\u00f3cony nale\u017cy doda\u0107 znak minus przed DTR lub RTS.<\/p>\n
MYCALL nie wymaga wi\u0119kszego komentarza, w konfiguracji powy\u017cej jest to te\u017c ma\u0142o istotne gdy\u017c tak skonfigurowany direwolf nie b\u0119dzie sam nadawa\u0142 bikonu.<\/p>\n
 <\/p>\n
Easyterm<\/strong><\/p>\n
Easyterm to prosty program napisany pod system windows przez koleg\u0119 UZ7HO. Mo\u017cnago pobra\u0107 z jego strony domowej<\/a>. Po \u015bci\u0105gni\u0119ciu programu i rozpakowaniu archiwum zip do katalogu na dysku twardym i uruchamiamy program. Konfiguracja nie jest skomplikowana, nale\u017cy zacz\u0105\u0107 od ustawienia swojego znaku i ewentualnie znaku swojej skrzynki pocztowej.
\nZ menu „settings” wybieramy „Station Setup”, a nast\u0119pnie wype\u0142niamy po kolei pola jak na za\u0142\u0105czonym obrazku poni\u017cej, w miejsce mojego znaku nale\u017cy wpisa\u0107 sw\u00f3j.
\nParametr „Paclen” czyli d\u0142ugo\u015b\u0107 ramki pakietowej ustawiamy taki sam jak w direwolfie. Domy\u015blna warto\u015b\u0107 to 80 ja ustawiam 130.<\/p>\n
\"uz7ho-settings\"<\/a>
Konfiguracja podstawowa Easyterma<\/p><\/div>\n
Nast\u0119pnie przechodzimy do konfiguracji plik\u00f3w powitalnych, beaconu, informacyjnego oraz ko\u0144cz\u0105cego QSO. Konfiguracja tych plik\u00f3w jest bardzo istotna z uwagi na komfort pracy innych u\u017cytkownik\u00f3w.<\/p>\n
\"uz7ho-file-edit\"<\/a>
Easyterm menu File<\/p><\/div>\n
Z menu „File” wybieramy po kolei pliki do edycji:<\/p>\n
„Welcome.txt”. Jest to tekst kt\u00f3ry stacja wy\u015ble do korespondenta gdy ten nawi\u0105\u017ce po\u0142\u0105czenie z ni\u0105 po\u0142\u0105czenie. Tekst ten nie powinien by\u0107 zbyt d\u0142ugi, gdy\u017c mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107 \u017ce b\u0119dzie si\u0119 pr\u00f3bowa\u0142a po\u0142\u0105czy\u0107 stacja z kiepskim sygna\u0142em. Wtedy \u0142\u0105czno\u015b\u0107 mo\u017ce si\u0119 zako\u0144czy\u0107 zaraz po powitaniu, lub wygeneruje du\u017cy ruch na kanale wieloma powt\u00f3rkami. Poni\u017cej przyk\u0142adowa zawarto\u015b\u0107 pliku z mojej stacji:<\/p>\n
Czesc tutaj Rysiek SQ9MDD.\nJesli nie odpowiadam, zostaw msg w skrzynce SQ9MDD-2\n<\/pre>\n
 <\/p>\n
„Beacon.txt” Ten plik powinien by\u0107 naprawd\u0119 ekstremalnie kr\u00f3tki. wysy\u0142any jest cyklicznie co 10 minut (interwa\u0142 mo\u017cna zmieni\u0107 w konfiguracji stacji). Starajmy si\u0119 tam umieszcza\u0107 jakie\u015b kr\u00f3tkie istotne informacje, na przyk\u0142ad lokator itp.
\nBeacony wysy\u0142ane cyklicznie pozwalaj\u0105 si\u0119 zorientowa\u0107 ile stacji czuwa na kanale radiowym, mo\u017cna je znale\u017a\u0107 pod przyciskiem\u00a0 „MHeard” w g\u0142\u00f3wnym oknie Easterma. Nale\u017cy te\u017c co jaki\u015b czas czy\u015bci\u0107 list\u0119 MHeard tak by lista by\u0142a w miar\u0119 aktualna. Poni\u017cej zawarto\u015b\u0107 mojego pliku „Beacon.txt”.<\/p>\n
KO02lg EasyTerm\n<\/pre>\n
 <\/p>\n
„Info.txt” Tutaj ju\u017c mo\u017cemy si\u0119 nieco rozpisa\u0107, mile widziane informacje na temat stacji. Jakie\u015b informacje osobiste, konfiguracja programu, itd.<\/p>\n
 ___ ___ ___ _____ ___  ___  \n| __|   | . |     |   \\|   \\  KO02LG\n|__ | | |_  | | | | | |  | |  op. Rysiek\n|___|_ _|___|_|_|_|___\/|___\/  yapp disabled\n      |_|\n**********************************************\n* trx. FT-991                                *\n* pwr. 5W-20W                                *\n* pct. ThinkPad E530 Win 10                  *\n* sft. Direwolf Sound Modem & EasyTerm UZ5HO *\n* ant. Omni 5-th floor south side            *\n**********************************************\n<\/pre>\n
„Bye.txt” Plik ten jest wysy\u0142any podczas zako\u0144czenia po\u0142\u0105czenia. M\u00f3j wygl\u0105da tak:<\/p>\n
Dzieki za lacznosc 73!\n<\/pre>\n
Program jest ju\u017c skonfigurowany i teraz mo\u017cna ju\u017c z niego korzysta\u0107. Przechodzimy na cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 gdzie pracuj\u0105 inne stacje packet radio (w Warszawie zapraszam na 144,850MHz FM) i nas\u0142uchujemy jakie stacje s\u0105 na cz\u0119stotliwo\u015bci.\u00a0 Wszystkie stacje, kt\u00f3rych ramki kt\u00f3re zostan\u0105 zdekodowane pojawi\u0105 si\u0119 na li\u015bcie MHeard. Po klikni\u0119ciu na ikon\u0119 MHeard pojawi si\u0119 lista i klikaj\u0105c prawym klawiszem myszy na wybranej stacji mo\u017cna si\u0119 z ni\u0105 po\u0142\u0105czy\u0107.
\nJe\u015bli po\u0142\u0105czymy si\u0119 z inn\u0105 stacj\u0105 kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c korzysta z Easyterma b\u0119dzie mo\u017cna wykona\u0107 komendy zdalne.
\nLista komend jest dost\u0119pna po wpisaniu: „\/h” w terminalu.<\/p>\n
:>\/h\nList of available commands:\n\n \/B or \/Q - Disconnect from terminal.\n \/H or \/? - List of available commands.\n \/I - Info about station.\n \/L - List of current links.\n \/MH [F] [Port] - List of heard stations:\n     [F] - full statistic.\n     [Port] - only for this port number.\n \/P - List of available ports.\n \/R - Alert the sysop.\n \/V - Version of terminal.\n\n<\/pre>\n
Easyterm pozwala na odpytanie o plik „Info.txt” za pomoc\u0105 komendy „\/L” a tak\u017ce pozwala na odpytanie zdaln\u0105 stacj\u0119 o list\u0119 „MHeard” czyli mo\u017cna sprawdzi\u0107 jakie inne stacje s\u0142yszy Tw\u00f3j korespondent.<\/p>\n
Easyterm posiada osiem konsol komunikacyjnych co pozwala na jednoczesn\u0105 prac\u0119 z o\u015bmioma korespondentami. Oraz specjaln\u0105 konsol\u0119 Monitor, gdzie mo\u017cesz podgl\u0105da\u0107 ca\u0142y ruch na kanale radiowym, wida\u0107 tam mi\u0119dzy innymi beacony innych stacji.<\/p>\n
Kolejn\u0105 ciekaw\u0105 funcjonalno\u015bci\u0105 jest Mailbox, czyli skrzynka pocztowa. Skrzynka ta r\u00f3\u017cni si\u0119 nieco od znanych rozwi\u0105za\u0144 typu email.
\nMailbox to lokalna skrzynka e Easytermie i mo\u017cemy w niej zostawia\u0107 wiadomo\u015bci dla innych koleg\u00f3w. Je\u015bli nasza skrzynka zawiera jakie\u015b wiadomo\u015bci dla kogo\u015b innego to podczas wysy\u0142ania bikonu ta informacja b\u0119dzie si\u0119 pojawia\u0107 w jego tre\u015bci.<\/p>\n
\"UZ7HO-mail\"<\/a>
Skrzynka pocztowa SQ9MDD-1 z wiadomo\u015bci\u0105 dla stacji SP5ME<\/p><\/div>\n
 <\/p>\n
\"UZ7HO-beacon-mail\"<\/a>
Beacon z informacj\u0105 o oczekuj\u0105cej wiadomo\u015bci dla stacji SP5ME<\/p><\/div>\n
Widz\u0105c tak\u0105 informacj\u0119 w beaconie innej stacji mo\u017cna si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107 z jej mailboksem i odczyta\u0107 wiadomo\u015b\u0107.
\nKomendy mailboksa r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 nieco od komend terminala:<\/p>\n
*** Connected to station SQ9MDD-3 11.03.2018 14:15:59\n[EASYTERM-0.39B]\n\nThere are 2 available message(s) of 2.\n\nENTER COMMAND: B,K,L,R,S or Help >\n\n<\/pre>\n
W mailboksie komend nie trzeba poprzedza\u0107 uko\u015bnikiem „\/”, dost\u0119pne komendy to:<\/p>\n
:>Help\nLogout: B\nHelp commands: H,?\nDelete commands: K,KM\nList commands: L,LC,LL,LM,LR,L>,L< Read commands: R,RM Send commands: S,SB,SP,SR,ST ENTER COMMAND: B,K,L,R,S or Help >\n<\/pre>\n
Pos\u0142ugiwanie si\u0119 komendami zdalnymi wymaga nieco wprawy. Dla przyk\u0142adu pozostawienie wiadomo\u015bci dla stacji SQ5ABC o tytule „test PR” i tre\u015bci „to jest test” wygl\u0105da tak:<\/p>\n
ENTER COMMAND: B,K,L,R,S or Help >\n:>S SQ5ABC\nEnter Title (>30 symbols):\n:>test PR\nEnter Message Text (end with \/EX or CTRL+Z):\n:>to jest test\n:>\/ex\nMessage #4 Size: 13 Saved!\n\nENTER COMMAND: B,K,L,R,S or Help >\n<\/pre>\n
Po zapisaniu wiadomo\u015bci na zdalnej stacji jej operator zobaczy j\u0105 w swoim mailboksie, a tak\u017ce jego stacja b\u0119dzie informowa\u0107 w beaconach o tej wiadomo\u015bci .<\/p>\n
\"UZ7HO-test-mail-to-SQ5ABC\"<\/a>
Wiadomo\u015b\u0107 testowa w skrzynce pocztowej<\/p><\/div>\n
Ostatnia funkcjonalno\u015b\u0107 o kt\u00f3rej opowiem to przesy\u0142anie plik\u00f3w. By przes\u0142a\u0107 plik do zdalnej stacji, nale\u017cy si\u0119 z ni\u0105 po\u0142\u0105czy\u0107 a nast\u0119pnie wybra\u0107 opcj\u0119 z menu „File”, „Send YAPP\u00a0 file”. Wybra\u0107 plik do przes\u0142aniania i zatwierd\u017a wyb\u00f3r. Przes\u0142ane pliki pojawi\u0105 si\u0119 w katalogu YAPP, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 w folderze Easyterma. Mo\u017cna go otworzy\u0107 z menu programu.
\nPodczas przesy\u0142ania plik\u00f3w nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 ze pr\u0119dko\u015b\u0107 transmisji to tylko 1200baud. Wi\u0119c dobrze jest u\u017cy\u0107 kompresji plik\u00f3w przed wysy\u0142k\u0105 zip-em lub innym programem kompresuj\u0105cym. No i nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o tym \u017ce przesy\u0142anie plik\u00f3w znacz\u0105co zajmuje czas kana\u0142u transmisji kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142dzielimy z innymi stacjami.<\/p>\n
Mam nadziej\u0119 \u017ce te kilka s\u0142\u00f3w na temat Easyterma i direwolfa u\u0142atwi pocz\u0105tkuj\u0105cym kolegom pojawienie si\u0119 na pasmie za pomoc\u0105 Packet Radio.
\nZapraszam do \u0142aczno\u015bci na 144,850MHz we czwartki po 18-tej.<\/strong><\/p>\n
Rysiek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W tym wpisie b\u0119dzie o tym jak pod\u0142\u0105czy\u0107 radio do komputera i skonfigurowa\u0107 poprawnie Direwolfa oraz Easyterma.\u00a0 B\u0119dzie te\u017c kilka s\u0142\u00f3w o tym jak u\u017cywa\u0107 Easyterma do rozm\u00f3w, przesy\u0142ania danych i wiadomo\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":921,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16,19,22],"tags":[],"class_list":["post-908","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-informacje","category-packet-radio","category-software"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sq9mdd.hamspirit.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/908","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sq9mdd.hamspirit.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sq9mdd.hamspirit.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sq9mdd.hamspirit.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sq9mdd.hamspirit.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=908"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sq9mdd.hamspirit.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/908\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sq9mdd.hamspirit.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/921"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sq9mdd.hamspirit.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sq9mdd.hamspirit.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sq9mdd.hamspirit.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}